X

Chùa Diệu Đế Huế: Khám phá lịch sử và kiến trúc độc đáo của một ngôi chùa cổ linh thiêng

Diệu Đế là một ngôi chùa có khuôn viên rộng khoảng 2.500m2. Nằm trong khu vực được bao quanh bởi la thành, cửa chùa của Diệu Đế hướng về sông Đông Ba và Kinh Thành Huế. Vào thời điểm xây dựng ban đầu, bên trong la thành có khoảng 10 công trình kiến trúc.

Mặt trước của chùa có 3 cửa, với cửa chính là cửa tam quan có 2 tầng và kiểu cổ lâu. Ba mặt còn lại của chùa đều có một cửa. Trước chùa, sát bờ sông có 6 trụ biểu, nhưng hiện tại không còn dấu tích nào của chúng.

Điện Đại Giác là công trình chính của chùa, với 3 gian và 2 chái. Bên trái của điện là Cát Tường Từ Thất, bên phải là Trí Tuệ Tinh Xá. Trước cửa điện là gác Đạo Nguyên có 2 tầng và 3 gian, hai bên gác có lầu chuông và lầu trống. Hai bên sân chùa, gần cổng chính có hai nhà lục giác, nhà bên trái để chuông, nhà bên phải dựng bia khắc thơ của vua Thiệu Trị. Sau điện chính là hai nhà Tả và Hữu tăng phòng, với 5 gian ở Tả và Hữu tăng phòng, và 3 gian ở Tả và Hữu trú gia.

Vào tháng 6 năm 1885, chùa Giác Hoàng trong Kinh Thành đã bị triệt giải và tượng Phật đã được chuyển đến Diệu Đế. Tuy nhiên, sau đó, khi kinh đô bị thất thủ và đường Thừa Thiên bị Pháp chiếm đóng, chùa Diệu Đế đã được sử dụng cho mục đích khác. Trí Tuệ Tinh Xá trở thành phủ đường của phủ Thừa Thiên, Cát Tường Từ Thất được sử dụng làm nhà đúc tiền, và hai nhà Tả và Hữu tăng phòng được sử dụng làm trụ sở cho Khâm Thiên Giám và nhà lao của phủ Thừa Thiên.

Vào năm 1887, nhiều công trình đã bị triệt bỏ, chỉ còn lại điện Đại Giác, gác Đạo Nguyên, cổ lâu bát giác và cửa tam quan của chùa. Năm 1910, gác Đạo Nguyên và hai lầu chuông trống đã được dẹp bỏ, khiến cho tình trạng chùa Diệu Đế ngày càng tụt hậu.

Vào năm 1930, trong phong trào chấn hưng Phật giáo, chùa Diệu Đế đã trở thành trụ sở của Hội Phật học An Nam. Năm 1950, điện Đại Giác được xây dựng lại và đổi tên thành điện Đại Hùng, hai bên có hai nhà Lôi Gia. Sau điện Đại Hùng là tăng xá và các nhà phụ khác của chùa.

Chùa Diệu Đế nằm bên đường Bạch Đằng, ở phía bờ Đông của sông Đông Ba (nguồn ảnh:visitHue)

Chùa Diệu Đế đã được xây dựng lại, và bên trong chùa vẫn còn nhiều tượng Phật được lưu giữ. Đặc biệt, trong gian chính của chùa còn có bàn thờ thờ bài vị của vua Thiệu Trị, người đã sáng lập chùa. Chùa cũng thờ các vị công chúa khác. Một điểm nổi bật trong điện Đại Hùng là bức tranh “Long vân khế hội” đồ sộ, được vẽ trên trần điện bởi nghệ nhân Phan Văn Tánh. Bức tranh này thể hiện rõ ràng hình ảnh của con Rồng mây với sắc màu trang nhã phù hợp với không gian Thiền lâm. Trong điện Đại Hùng còn có bức hoành phi “Diệu Đế Quốc Tự” với lạc khoản ghi năm Thiệu Trị thứ 4 (1844). Cửa tam quan và hai nhà lục giác cũng cất giữ bia Thiệu Trị và chuông đồng Diệu Đế, là những hiện vật quý giá của ngôi chùa.

Hiện nay, hai bên sân chùa vẫn còn một số công trình xây dựng không hợp lý, gây mất đi vẻ đẹp của chùa. Các cơ quan chức năng đang lưu trữ hồ sơ và đề nghị công nhận chùa Diệu Đế là di tích quốc gia, nhằm tạo cơ sở để phục dựng và tu bổ ngôi chùa này.

admin: