X

Bản đồ nước Chile (Chile Map) khổ lớn năm 2023

Bản đồ Chile hoặc bản đồ các đơn vị hành chính của Chile trên bản đồ thế giới giúp bạn tra cứu thông tin về vị trí tiếp giáp, ranh giới, địa hình của Chile chi tiết.

Chúng tôi, BANDOVIETNAM.COM.VN, tổng hợp thông tin toàn diện về Chile từ các nguồn Internet uy tín, được cập nhật mới nhất năm 2023.

Thông tin tổng quan về Chile

Chile, còn được gọi là Cộng hòa Chile, là một quốc gia ở châu Mỹ. Thủ đô của Chile là Santiago de Chile.

Chiều dài bờ biển của Chile là 6.435 km (4000 dặm). Ngoài đất liền, Chile còn bao gồm các quần đảo nằm ở Thái Bình Dương như Juan Fernández, Salas y Gómez, Desventuradas và đảo Phục Sinh. Chile cũng tuyên bố chủ quyền trên 1.250.000 km² (480.000 km²) lãnh thổ tại châu Nam Cực. Tuy nhiên, những tuyên bố này đã bị phản đối bởi Hiệp ước châu Nam Cực.

Tên đầy đủ: Cộng hòa Chile
Vị trí địa lý: Nằm ở phía nam của châu Mỹ, tiếp giáp với Đại Tây Dương Nam Thái Bình Dương, giữa Argentina và Peru
Diện tích: 756.950 km2
Tài nguyên thiên nhiên: Đồng, gỗ xẻ, quặng sắt, nitrat, kim loại quý, molypden, năng lượng thủy điện
Dân số: 17,22 triệu người
Cấu trúc dân số: Độ tuổi từ 0-14: 21%, độ tuổi từ 15-24: 16,6%, độ tuổi từ 25-54: 43,2%, độ tuổi từ 55-64: 9,6%, độ tuổi từ trên 65: 9,7%
Dân tộc: Người da trắng và người da trắng gốc dân tộc Mỹ chiếm 95%, người da bản địa 3%, nhóm dân tộc khác 2%
Thủ đô: Santiago
Ngày Quốc khánh: 18/9/1810
Hệ thống pháp luật: Dựa trên Bộ luật 1857 của Tây Ban Nha, sau đó ảnh hưởng từ luật của Pháp và Úc
GDP theo ngành: Nông nghiệp: 3,5%, Công nghiệp: 37%, Dịch vụ: 59,5%
Lực lượng lao động (triệu): 8,231
Lực lượng lao động theo ngành nghề: Nông nghiệp: 13,2%, Công nghiệp: 23%, Dịch vụ: 63,9%
Sản phẩm nông nghiệp: Nho, táo, lê, hành tây, lúa mì, ngô, yến mạch, đào, tỏi, nấm, đậu, thịt bò, gia cầm, lông cừu, cá, gỗ
Công nghiệp: Đồng, các khoáng sản khác, thực phẩm, chế biến cá, sắt thép, gỗ và sản phẩm gỗ, thiết bị vận chuyển, xi măng, dệt may
Mặt hàng xuất khẩu: Đồng, trái cây, cá, giấy và bột giấy, hóa chất, rượu vang
Đối tác xuất khẩu: Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Brazil, Hà Lan
Mặt hàng nhập khẩu: Dầu khí và sản phẩm dầu khí, hóa chất, thiết bị điện và viễn thông, máy móc công nghiệp, vận chuyển, khí tự nhiên
Đối tác nhập khẩu: Hoa Kỳ, Trung Quốc, Argentina, Brazil, Đức

Chiều dài và chiều rộng đặc trưng của lãnh thổ Chile, với một dải đất dài 4.300 km (2.700 dặm) nhưng chiều rộng trung bình chỉ là 175 km (109 dặm). Chile có khí hậu đa dạng, từ sa mạc khô cằn nhất trên thế giới – sa mạc Atacama – đến khí hậu Địa Trung Hải ở miền trung, và khí hậu ôn đới mưa ở miền nam.

Khu vực sa mạc ở phía bắc có trữ lượng khoáng sản lớn, chủ yếu là đồng đỏ. Dân số và tài nguyên nông nghiệp chủ yếu tập trung ở miền trung Chile, đây cũng là trung tâm văn hóa và chính trị, và từ đó, Chile mở rộng lãnh thổ vào cuối thế kỷ XIX khi sáp nhập các vùng phía bắc và phía nam của đất nước. Khu vực phía nam Chile rất giàu tài nguyên rừng và đất cỏ chăn nuôi với chuỗi núi lửa và hồ.

Bản đồ hành chính của Chile kích thước lớn năm 2023

PHÓNG TO

PHÓNG TO

PHÓNG TO

PHÓNG TO

PHÓNG TO

PHÓNG TO

PHÓNG TO

Tóm tắt lịch sử của Chile

Tộc người bản địa Châu Mỹ đã định cư ven biển và thung lũng sông của Chile khoảng 10.000 năm trước. Người Inca mở rộng và chiếm đóng miền bắc Chile, nhưng do đất nước khô cằn nên dân cư gặp hạn chế. Năm 1520, nhà thám hiểm Fernão de Magalhães đã khám phá ra đường đi trên biển thông qua Đại Tây Dương và Thái Bình Dương phía nam châu Nam Mỹ.

Năm 1535, Diego de Almargo, một nhà thám hiểm Tây Ban Nha từ Peru, đã đi vào Chile tìm kiếm vàng, nhưng phải đợi cho đến năm 1540, người châu Âu mới bắt đầu chinh phục Chile dưới sự chỉ huy của Pedro de Valdivia. Họ đã tìm thấy các làng của người bản địa, người sống theo cách du canh và săn bắn. Năm 1541, Valdivia thành lập thành phố Santiago de Chile, thủ đô của Chile ngày nay. Chile đã được sáp nhập vào Phó Vương Phủ Peru (Virreinato del Perú).

Sau khi không tìm thấy vàng bạc, người Tây Ban Nha nhận ra tiềm năng nông nghiệp của Chile. Tuy nhiên, do sự chống đối của người bản địa, quá trình chinh phục Chile diễn ra chậm rãi. Năm 1553, bộ tộc Mapuche nổi dậy và tấn công các khu đô thị. Valdivia đã bị bắt và giết. Người Mapuche tiếp tục nổi dậy vào năm 1598 và 1655. Người Tây Ban Nha phải rút lui khỏi miền nam để tập trung phòng thủ ở miền trung. Mãi đến năm 1683, sau khi chế độ nô lệ bị hủy bỏ, tình hình mới trở nên ổn định.

Phong trào độc lập bùng nổ vào năm 1808, khi Joseph Bonaparte được bổ nhiệm làm vua Tây Ban Nha, đoản ngữ dòng vua trước. Người dân Chile không chấp nhận vị vua mới, và một nhóm quân đội (junta) đã lên tiếng kiến nghị Chilê tự trị trong phạm vi đế quốc Tây Ban Nha. Tuy nhiên, chính quyền đế quốc Tây Ban Nha không công nhận chính quyền tự trị này, dẫn đến cuộc chiến tranh giữa hai bên.

Năm 1817, Bernardo O’Higgins và José de San Martín dẫn quân từ Argentina sang Chile, vượt qua dãy núi Andes và đánh bại phe bảo thủ. Vào tháng sau, ngày 12 tháng 2, Chile tuyên bố độc lập hoàn toàn. Trong thời kỳ độc lập, O’Higgins thành lập chế độ công hòa. Tuy nhiên, xã hội Chile ít thay đổi, vẫn giữ nguyên cấu trúc giai cấp cũ. Giáo hội Công giáo Rôma và nhóm quý tộc tiếp tục giữ quyền ảnh hưởng. Vào cuối thế kỷ 19, Chile mở rộng đến miền nam, nơi được kiểm soát bởi bộ tộc Mapuche. Bộ tộc này cuối cùng thua và chính phủ Chile bắt đầu thúc đẩy quá trình lập nghiệp cho người dân.

Năm 1881, chính phủ ký kết hiệp ước với Argentina để củng cố chủ quyền của Chile trên eo biển Magellan ở phía nam. Cùng lúc đó, chiến tranh với Peru và Bolivia ở phía bắc kết thúc (1879-1883); Chile đã chiếm được các tỉnh Tacna, Arica và Antofagasta. Chile đã nhượng lại Tacna cho Peru thông qua sự trung gian của Hoa Kỳ, nhưng hậu quả chính của cuộc chiến là lãnh thổ Chile mở rộng lớn hơn và Bolivia mất lối ra biển. Thời kì phát triển bị xáo trộn bởi cuộc Nội chiến Chile ngắn ngủi vào năm 1891 giữa phe chủ nghĩa tổng thống và phe lập pháp quốc hội. Phe lập pháp đã chiến thắng sau nhiều cuộc xung đột vũ trang và khiến cho hơn 10.000 người thiệt mạng. Tổng thống José Manuel Balmaceda đã phải lánh về đại sứ quán Argentina và tự sát bằng súng. Trong thế kỷ 20, Chile chủ yếu bị nhóm tư tưởng tranh chấp giữa quan tài và cống phẩm.

Năm 1920, một nhóm công nhân đã đưa Arturo Alessandri Palma vào vị trí tổng thống, nhưng các chính sách cải cách mà ông đề xuất đã bị phe bảo thủ quốc hội ngăn cản. Tình hình chính trị không ổn định kéo dài cho đến năm 1932 với nhiều cuộc đảo chính của quân đội lật đổ chính phủ dân sinh. Tướng Carlos Ibáñez del Campo vào năm 1932 khôi phục hiến pháp cũ và rút lui khỏi chính trường, đánh dấu sự khởi đầu của 20 năm thống trị của Đảng Cực đoan (1932-1952). Tuy nhiên, Ibáñez del Campo lại tiếp tục tranh cử và giữ quyền, đưa Chile trở lại với lối đi chính trị bảo thủ. Trong cuộc bầu cử năm 1964, ứng cử viên Eduardo Frei Montalva của Đảng Dân chủ Thiên Chúa thắng toàn diện và thực hiện nhiều cải tổ với khẩu hiệu “Cách mạng trong Tự do”. Các lĩnh vực giáo dục, nhà ở, công đoàn và cải cách nông nghiệp đã được thúc đẩy, nhưng đối với phe bảo thủ, những cải cách này là quá ít. Ngược lại, đối với phe bảo thủ, chính sách của Montalva là quá đáng. Hai quan điểm này làm cho xã hội Chile trở nên phân cực.

Năm 1970, Mác-xít Salvador Allende Gossens, một nghị sĩ của Đảng Xã hội, đã được dẫn đầu liên minh “Đoàn kết Nhân dân” (Unidad Popular, UP) và giành chiến thắng trong cuộc bầu cử. Allende đã đề xuất “Cuộc cách mạng Quốc tế” trong ngoại giao, quốc hữu hóa nhiều công ty, đặc biệt là các mỏ đồng đỏ, và cải cách kinh tế, hạn chế sự sở hữu tư nhân và thực hiện nhiều cải cách xã hội. Nhưng những biện pháp này khiến Chile rơi vào khủng hoảng. Đối mặt với tình trạng đầu tư giảm, thất nghiệp tăng, sản xuất suy giảm, chính phủ của Allende đưa ra biện pháp kiểm soát giá, tăng lương và cải cách nông nghiệp. Nhưng áp lực của cộng đồng quốc tế, đặc biệt là Mỹ, đã dẫn đến sự suy thoái và đình trệ của nền kinh tế Chile. Lạm phát leo thang đã gây ra nhiều cuộc đình công của công nhân, giáo viên, sinh viên và doanh nhân.

Vào ngày 11 tháng 9 năm 1973, quân đội đảo chính, đánh phá vào tòa nhà tổng thống. Allende đã được cho là đã tự sát. Tướng Augusto Pinochet Ugarte nắm quyền và bắt đầu cuộc truy quét và vi phạm nghiêm trọng nhân quyền. Trong sáu tháng đầu tiên, hơn 1.000 người đã bị xử tử. Theo Báo cáo Rettig, chính quyền Pinochet đã xử tử thêm hơn 2.000 người trong 16 năm cai trị. Hơn 30.000 người đã phải rời nước và hàng chục ngàn người bị bắt giam và tra tấn theo Báo cáo của Ủy ban Quốc gia về Tù nhân Chính trị và Tra tấn (Comisión Nacional sobre Prisión Política y Tortura/Comisión Valech).

Năm 1980, Pinochet được bổ nhiệm làm tổng thống với nhiệm kỳ tám năm theo một hiến pháp mới. Sự kiểm soát chính trị đã dần được nới lỏng trong những năm cuối thập kỷ 1980, đồng thời chính phủ theo đường lối kinh tế thị trường. Riêng các mỏ đồng đỏ vẫn được quốc hữu hóa thay vì trao trả cho các chủ cũ. Đầu tư từ nước ngoài và trong nước đã tăng trưởng, kinh tế Chile hồi phục dần. Trong cuộc trưng cầu dân ý vào năm 1988, người dân Chile bác bỏ ý định của Pinochet nắm chức tổng thống một nhiệm kỳ tiếp theo. Vào tháng 12 năm 1989, ứng cử viên Patricio Aylwin của Đảng Dân chủ Thiên Chúa và liên minh với 17 đảng phái khác đã được bầu làm tổng thống, đánh dấu sự chuyển giao của Chile về chế độ chính trị dân chủ.

Bản đồ Google Maps của Chile

admin: